Η ελληνική Οικονομία έχει καταγράψει σημαντικές επιδόσεις τα τελευταία χρόνια, από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη και βρίσκεται πλέον σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή, δημιουργούν εύλογες ανησυχίες για την οικονομική σταθερότητα. Η ελληνική Οικονομία βρίσκεται για άλλη μια φορά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Προφανώς και δεν υπάρχουν περιθώρια για εφησυχασμό και για λάθη που έγιναν στο παρελθόν. Λάθη που είχαν ως αποτέλεσμα να κλείσουν πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, να χαθούν χιλιάδες θέσεις απασχόλησης και να συρρικνωθούν τα εισοδήματα των πολιτών. Στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς τηρούμε στάση αναμονής, περιμένοντας να διαμορφωθεί το τοπίο μετά το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ωστόσο ότι, θα απαιτηθεί χρόνος ακόμη για να επανέλθει η κανονικότητα. Το αυξημένο κόστος ενέργειας θα μεταδίδεται στις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών και θα λειτουργεί αυξητικά στον πληθωρισμό, ο οποίος για φέτος εκτιμάται, ότι θα κινηθεί άνω του 4% στην Ελλάδα. Και αυτό γιατί η διεθνής διαταραχή για σχεδόν 4 μήνες σε ενέργεια και εμπόριο ασκεί υφεσιακές πιέσεις στην οικονομία της Ευρωζώνης και επομένως, και στην ελληνική οικονομία.

Ωστόσο, αισιοδοξούμε ότι, ο πληθωρισμός θα αρχίσει να απομειώνεται μέσα στο 2026. Σε κάθε περίπτωση η αγορά ενέργειας, οι μεταφορές και οι επενδύσεις χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Τα πρώτα οφέλη μπορούν να γίνουν αισθητά μέσα σε 30 έως 90 ημέρες. Η ουσιαστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και του κόστους παραγωγής αναμένεται σε ορίζοντα 6 έως 12 μηνών, ενώ η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων, που δημιουργεί η συμφωνία θα εκτυλιχθεί μετά από 7 έως 24 μήνες, που απαιτούνται για την επαναλειτουργία των πετρελαϊκών υποδομών και την αποκατάσταση των ροών.

Το ενεργειακό κόστος δεν είναι απλώς ένας λογαριασμός για τα νοικοκυριά. Είναι κόστος λειτουργίας για τη βιομηχανία, το εμπόριο, τις μεταφορές, τα logistics, τον τουρισμό και τη ναυτιλία. Κάθε μείωση στην τιμή του πετρελαίου μεταφέρεται, έστω και με χρονική υστέρηση, σε όλη την αλυσίδα αξίας. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που τα τελευταία χρόνια δοκιμάστηκαν από πληθωρισμό, ακριβά επιτόκια, αυξημένα ενοίκια και υψηλό λειτουργικό κόστος, η αποκλιμάκωση της ενέργειας μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική ανάσα ρευστότητας.

Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι «ευχής έργον» για την ελληνική οικονομία και το εμπόριο. Ισοδυναμεί με καλοκαιρινό«δώρο», που δίνει χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, ηπιότερο πληθωρισμό, ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης, ενίσχυση της κατανάλωσης και αναπλήρωση των τουριστικών κρατήσεων. Η εφαρμογή της συμφωνίας, εστιάζει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στη παγκόσμια ζήτηση, που άλλωστε αποτελούν τους δύο κρίσιμους δείκτες αξιοπιστίας της συμφωνίας. Εάν η συμφωνία αντέξει πολιτικά και εφαρμοστεί πλήρως, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περίοδο ταχύτερης επαναφοράς. Για την ελληνική οικονομία και ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, είναι μια ευκαιρία, που πρέπει να μετατραπεί από διεθνή διπλωματική εξέλιξη σε χειροπιαστό οικονομικό όφελος».

Ταμείο Ανάκαμψης

Το μεγάλο «στοίχημα» για την κυβέρνηση θα είναι από τον Σεπτέμβριο η διατήρηση της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις και κυρίως, προς τις μικρομεσαίες. Προς αυτή την κατεύθυνση σχεδιάζεται ένας νέος κύκλος δανειακών χρηματοδοτήσεων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με τα περίπου 2 δισ. Ευρώ, που έχουν διοχετευθεί στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στόχος είναι να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό που θα δημιουργηθεί μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το καλοκαίρι, διατηρώντας τα χαμηλά επιτόκια και τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά χρηματοδότησης του προγράμματος και ουσιαστικά, να συνεχισθεί με αυτόν τον τρόπο απρόσκοπτα η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην μετά εποχή από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πρέπει να βρίσκεται συνεχώς στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών που λαμβάνει η κυβέρνηση. Γιατί οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ήταν αυτές που στήριξαν και στηρίζουν την οικονομία.

Η επόμενη ημέρα από το Ταμεία Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, έχει ήδη δρομολογηθεί από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης,. Έτσι έως το 2030, θα υλοποιηθεί το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, ύψους 22,4 δισ. ευρώ. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, θα βρίσκεται σε εξέλιξη το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ, αλλά και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με άλλο 1,6 δισ. ευρώ. Επίσης, έως το 2030 επεκτείνεται και το ΕΣΠΑ 2021-2027, από το οποίο απομένουν προς απορρόφηση 19 δισ. ευρώ ενώ από το 2028, προστίθενται και οι πόροι της νέας προγραμματικής περιόδου 2028-2034. Για τη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034, η Ελλάδα διεκδικεί πόρους ύψους 49,5 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για την ΚΑΠ.

Τα μέτρα στη ΔΕΘ

Την ίδια στιγμή ευελπιστούμε οι επιχειρήσεις και ειδικότερα οι μικρομεσαίες να βρεθούν στο επίκεντρο των εξαγγελιών που θα κάνει από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Όπως όλα δείχνουν το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επεξεργάζεται όλα τα πιθανά σενάρια για την ενίσχυση των επιχειρήσεων εντός του 2026. Δεν είναι τυχαίο ότι, πρόσφατα ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι, «θα πρέπει να αφαιρεθούν και άλλα βάρη από τις επιχειρήσεις, επισημαίνοντας ότι, «οι επιχειρήσεις είναι πάντα η προτεραιότητα μας».

Σύμφωνα με τα όσα έχουν δει το φως το δημοσιότητας ορισμένα από τα μέτρα για τις επιχειρήσεις που επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η σταδιακή μείωση, ή και κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις. Το μέτρο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μπορεί να βελτιώσει άμεσα τη ρευστότητα, αφήνοντας περισσότερα κεφάλαια διαθέσιμα για λειτουργικές ανάγκες, επενδύσεις και κάλυψη υποχρεώσεων. Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%, καθώς και η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Επίσης, συζητείται να υπάρξουν και διορθωτικές παρεμβάσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.

Παράλληλα, θα υπάρχει μείωση των ασφαλιστικών εισφορών από μισή έως μία μονάδα, ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Ο προγραμματισμός προβλέπει μείωση κατά μισή μονάδα με το σενάριο για μείωση κατά μία μονάδα να βρίσκεται στο τραπέζι.

Να θωρακίσουμε την οικονομία

Οι προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας έχουν αλλάξει, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή σε σχέση με αυτές που περιλαμβανόντουσαν στον Προϋπολογισμό, ωστόσο η ελληνική οικονομία θα παραμείνει και φέτος σε τροχιά ανάπτυξης. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η ελληνική Οικονομία θα πρέπει να θωρακισθεί. Προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να συνεχισθούν με αμείωτη ένταση οι μεταρρυθμίσεις, που θα συμβάλουν στη δημιουργία ενός καλύτερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με στόχο την υλοποίηση νέων επενδύσεων από Έλληνες και ξένους επιχειρηματίες. Για να γίνουν, όμως, όλα αυτά απαιτείται οικονομική και φυσικά, πολιτική σταθερότητα.

Η ανάπτυξη όμως δεν είναι δεδομένη. Και η ελληνική οικονομία είναι ακόμη ευάλωτη από εξωγενείς παράγοντες. Για αυτό πρέπει να παρθούν όλα τα μέτρα και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές προκειμένου η ελληνική οικονομία να γίνει πιο ανθεκτική σε εξωγενείς παράγοντες.