Στην ταχύτητα της «ψηφιακής μετάβασης» των επιχειρήσεων αποδίδεται με βάση τον νόμο 5193/2025, η υποχρεωτική αποδοχή πληρωμών IRIS για κάθε νομικό πρόσωπο που πουλά σε καταναλωτή, δηλαδή ουσιαστικά για όλη την B2C αγορά: φυσικά καταστήματα, σούπερ μάρκετ, εστίαση, υπηρεσίες, e-shops. 

Ωστόσο, Επιμελητήρια και φορείς της αγοράς είχαν προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι, η μετάθεση της ισχύος ήταν αναγκαία για να εξασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου, καθώς αρκετές επιχειρήσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τις τεχνικές προσαρμογές στα POS, ενδεχομένως και στις ταμειακές και οι τράπεζες στα λογισμικά χρέωσης.

Η μικρή χρονική παράταση του ενός μηνός δίνει λοιπόν την ευκαιρία σε περίπου 700.000 επιχειρήσεις να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες συμμόρφωσης, διαφορετικά, θα κινδυνεύσουν με πρόστιμα 10.000 ευρώ για απλογραφικά και 20.000 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία. Τα ποσά θεωρούνται δυσβάσταχτα, τη στιγμή μάλιστα, που λογιστές και τεχνικοί έχουν εντοπίσει τεχνικές ελλείψεις και καθυστερήσεις στη διασύνδεση των συστημάτων, γεγονός που καταδεικνύει ότι, η ευθύνη βρίσκεται εκτός ελέγχου των επιχειρήσεων. Οι τεχνικές προδιαγραφές, η εκπαίδευση του προσωπικού και οι νέες τεχνολογίες της ψηφιοποίησης, που εισέρχονται με φρενήρεις ρυθμούς έχουν απασχολήσει και θα απασχολούν για καιρό επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι, η καθολική υιοθέτηση των ψηφιακών πληρωμών, όπως το IRIS, αποτελεί αναπόφευκτο βήμα εκσυγχρονισμού και διαφάνειας για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας. Αλλά για να επιτύχει, χρειάζεται συνεργασία όλων των κρίκων της αλυσίδας: επιχειρήσεων, τραπεζών, τεχνικών παρόχων και πολιτείας. 

Μέχρι τέλος Οκτωβρίου στο σύστημα IRIS είχαν εγγραφεί περίπου 565.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και 3,5 εκατ. πολίτες-χρήστες, ενώ στην υπηρεσία «IRIS e-commerce» περίπου 8.000 e-shops. Όμως από 1η Δεκεμβρίου 2025 προβλέπεται, πλέον, η υποχρεωτική αποδοχή IRIS για όλες τις επιχειρήσεις, φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και ηλεκτρονικά καταστήματα.

Είναι γεγονός ότι, η ψηφιοποίηση της οικονομίας θα διευρύνεται και θα αναβαθμίζεται διαρκώς. Ωστόσο, πάντα θα ελλοχεύει ο κίνδυνος να χρησιμοποιούνται το όποια εμπόδια, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, έναντι των επιχειρήσεων που σπεύδουν να ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Τονίζεται πως, η αποδοχή πληρωμών μέσω IRIS στοχεύει να μειώσει τις 1,9 εκατ. συναλλαγές ημερησίως με κάρτες που σε αξία κυμαίνονται από 300 εκατ. έως 2 δις ευρώ. 

Το 2024 σε ετήσια βάση ο αριθμός των συναλλαγών με χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες ανήλθε σε 2,3 δις, με μέση αξία 44 ευρώ και με συνολική αξία 112 δις ευρώ. Μέσω του εθνικού φορέα διατραπεζικών πληρωμών ΔΙΑΣ, που διαχειρίζεται το IRIS, οι συνολικές ετήσιες διατραπεζικές συναλλαγές ανέρχονται σε 467 εκατ. αξίας 502 δις ευρώ, ενώ οι μέχρι τώρα μέσω IRIS πληρωμές εκτιμώνται σε 57 εκατ. αξίας 6 δις ευρώ.

Η αναβολή δεν είναι λοιπόν άλλοθι, αλλά ευθύνη όλων, της πολιτείας, των τραπεζών και των επιχειρήσεων να αξιοποιήσουν αυτό το διάστημα δημιουργικά και όχι παθητικά. Άλλωστε, τα πλεονεκτήματα του IRIS για καταναλωτές και επιχειρήσεις υπερτερούν, μειώνοντας τον χρόνο είσπραξης και βεβαίως, τις χρεώσεις προμηθειών, αφού καταργούν το «interchange fee» 0,3% επί της αξίας. Η ψηφιοποίηση της οικονομίας δεν είναι ένας «αγώνας ταχύτητας», που κερδίζεται με ημερομηνίες και κυρώσεις. Είναι ένας «αγώνας αντοχής» που απαιτεί υποδομές, εκπαίδευση, χρόνο και εμπιστοσύνη. Οι επιχειρήσεις σε αυτή τη μετάβαση πρέπει να νιώθουν τις κρατικές υπηρεσίες συμμάχους και όχι ελεγκτές. 

Η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι τιμωρία, είναι ευκαιρία, αρκεί να λειτουργεί χωρίς αρρυθμία.