Ο όρος Blue Tech Ports αναφέρεται στα λιμάνια που ενσωματώνουν «γαλάζιες τεχνολογίες», δηλαδή αυτές που συνδέονται με τη γαλάζια οικονομία, τη βιώσιμη ανάπτυξη της θάλασσας, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση των θαλάσσιων μεταφορών. Το «Blue Tech Port» σημαίνει, πως ένα λιμάνι εφαρμόζει καινοτομίες καθαρής ενέργειας όπως shore power/cold ironing για την ηλεκτροδότηση πλοίων, δυνατότητα ανεφοδιασμού με υδρογόνο, LNG, αναπτύσσει ψηφιακά συστήματα διαχείρισης, όπως smart logistics, data platforms, IoT, AI για κυκλοφορία και αποθήκευση. Επίσης, συνεργάζεται με startups, clusters και ερευνητικά κέντρα για τεχνολογίες της θαλάσσιας οικονομίας, υποστηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη κυκλική οικονομία με ανακύκλωση υλικών, low-carbon operations και τέλος, λειτουργεί ως κόμβος «γαλάζιας καινοτομίας», δηλαδή ως χώρος δοκιμών, έρευνας και επίδειξης νέων θαλάσσιων τεχνολογιών.

Τα τελευταία χρόνια οι συζητήσεις για την «γαλάζια οικονομία» και τα θετικά της καλά κρατούν. Και καλά κρατούν σε επίπεδα, που υπό άλλες συνθήκες θα ονομάζονταν «σχέδια επί χάρτου». Το BlueTechPort είναι ένας κόμβος καινοτομίας, που επικεντρώνεται στη γαλάζια οικονομία, τις τεχνολογίες λιμένων και τις θαλάσσιες εφαρμογές. Παρόλο που ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί έντονα για την περίπτωση της Βαρκελώνης, στον Πειραιά αναφέρεται σε ένα παρόμοιο οικοσύστημα που αναπτύσσεται μέσα από δημοτικές και εθνικές πρωτοβουλίες. Στον Πειραιά, το BlueTechPort εντάσσεται στο ευρύτερο όραμα της πόλης για «Γαλάζια Ανάπτυξη» – δηλαδή αξιοποίηση της θαλάσσιας ταυτότητας και των υποδομών του λιμανιού για να προσελκύσει νεοφυείς επιχειρήσεις (startups), ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, αλλά και έργα που προσφέρουν, ή μπορεί να προσφέρουν καινοτόμες λύσεις στον ναυτιλιακό και λιμενικό τομέα. Συμπληρωματικά, λειτουργεί ήδη το Blue Lab, ένα κέντρο καινοτομίας που προσφέρει υποδομές και mentoring, για επιχειρηματικές ιδέες στον χώρο της γαλάζιας οικονομίας. 

Ο Πειραιάς είναι το μεγαλύτερο λιμάνι της Ελλάδας και κόμβος στη Μεσόγειο. Την ίδια στιγμή η γαλάζια οικονομία είναι ένας ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας αναφορικά με ναυτιλία, τουρισμό, ΑΠΕ, logistics και άλλους παράγοντες, ενώ υπάρχει έτοιμο οικοσύστημα υποστήριξης για νεοφυείς επιχειρήσεις και ερευνητικές πρωτοβουλίες. Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι, πολλές από τις δράσεις είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο. Άλλωστε η σύνδεση της καινοτομίας με την αγορά και την εμπορική αξιοποίηση της παραμένει ένα δύσκολο στοίχημα, καθώς απαιτείται συντονισμός πολλών εμπλεκομένων φορέων, όπως οι Επιμελητηριακοί φορείς, το λιμάνι, ο δήμος, ναυτιλιακές εταιρίες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Υπήρξαν αρκετές ενδιαφέρουσες ομάδες και έργα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Blue Growth  Piraeus και του μηχανισμού Blue  Innovators  of Piraeus στον Πειραιά, που ξεχώρισαν στον 9ο διαγωνισμό Blue Growth. Αλλά, τώρα είναι η ώρα, να εγκαταλείψουμε τις «αποσπασματικές δράσεις» και να προχωρήσουμε στην δημιουργία ενός «οικοσυστήματος», που θα προσδώσει όχι μόνο δυναμική στην τοπική οικονομία, αλλά θα δημιουργήσει παράλληλα ένα πεδίο συνεργιών, με πολλαπλασιαστικά οφέλη, που είναι εύκολο να κατανοήσουμε, για ποια πεδία μιλάμε. Υπάρχει πραγματική ροή ιδεών startups που στοχεύουν σε θαλάσσιες/παράκτιες καινοτομίες στον Πειραιά. Και αυτές πρέπει να υποστηριχθούν και να αναδειχθούν.

Και δεν μίλησα καθόλου τυχαία για την Βαρκελώνη. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου της Βαρκελώνης (WTCB) ανέθεσε σύμβαση 52,3 εκατομμυρίων ευρώ σε μια Προσωρινή Κοινοπραξία (TJV) που αποτελείται από τις COMSA SAU, VOPI4 SA και COMSA Instalaciones y Sistemas SAU για την κατασκευή του νέου BlueTechPort. Τα μέλη του BlueTechPort, που προηγουμένως βρίσκονταν στα υπόστεγα της προβλήτας Sant Bertran, μετεγκαταστάθηκαν στο WTCB και θα παραμείνουν εκεί μέχρι να είναι έτοιμη η νέα εγκατάσταση 25.700 τετραγωνικών μέτρων. Τοποθετημένο εκεί όπου η πόλη συναντά το εμπορικό λιμάνι, το BlueTechPort φέρεται να έχει δημιουργήσει νέους δημόσιους χώρους, που προωθούν την αστική ανανέωση και καθιερώνονται, ως η καρδιά της γαλάζιας οικονομίας της Βαρκελώνης. Από την ίδρυσή του το 2023, το BlueTechPort έχει γίνει το σπίτι για περισσότερες από 15 νεοφυείς επιχειρήσεις, πολυάριθμες scale-ups, ερευνητικά κέντρα και διεθνείς οργανισμούς. Παράλληλα με το BCN Port Innovation Foundation, λειτουργεί ως η κύρια πλατφόρμα του λιμανιού της Βαρκελώνης, για την προώθηση της καινοτομίας και της συνεργασίας, σε τοπικά και παγκόσμια θαλάσσια οικοσυστήματα.

Αλλά αυτά στη Βαρκελώνη. Δυστυχώς στον Πειραιά, ένας χώρος που αρχικά είχε διατεθεί για να φιλοξενήσει αυτό το «γαλάζιο οικοσύστημα» άλλαξε χρήση, γεγονός που στέρησε την πόλη του Πειραιά από ένα «τεχνολογικό- επιστημονικό τοπόσημο». Σήμερα είναι χρέος όλων των εμπλεκόμενων φορέων, που υποστηρίζουν την ανάπτυξη του «Blue Tech Port of Piraeus» να βρουν και αξιοποιήσουν χώρους, που είναι διαθέσιμοι στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά, εξαντλώντας, παράλληλα, όλες τις δυνατότητες για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, πιλοτικά έργα και επαφές με τον ναυτιλιακό κλάδο, καθώς η ύπαρξη μια οικονομικής στέρεας βάσης, πιθανώς, θα αποσοβούσε ανάλογες περιπτώσεις αλλαγής χρήσης και τον Πειραιά από μία ακόμη ευκαιρία. 

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς σε συνεργασία πάντα με την ΕΕΕ και το ΝΕΕ στο πλαίσιο του Maritime Hellas είναι διατεθιμένοι να στηρίξουν την ένταξη του Πειραιά στη παγκόσμια λίστα των Blue Tech Ports.