Οι αντισταθμιστικοί δασμοί και το «αντιντάμπινγκ» είναι, ίσως, τα μόνα δύο μέτρα εμπορικής άμυνας που εφαρμόζονται μεμονωμένα από κάθε κράτος, ή τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία της εγχώριας βιομηχανίας από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές τρίτων χωρών. Το «dumping» συμβαίνει, όταν μια εταιρεία εξάγει προϊόντα σε τιμές χαμηλότερες από την κανονική αξία τους στην εγχώρια αγορά, συχνά, μάλιστα, κάτω από το κόστος παραγωγής, προκειμένου να αποκτήσει μερίδιο αγοράς σε άλλη χώρα, ή μια ενιαία αγορά και να πλήξει τους τοπικούς παραγωγούς. Έτσι έρχεται το «anti-dumping», ως ένας επιπλέον δασμός που επιβάλλεται στις εισαγωγές του εν λόγω προϊόντος, ώστε να εξουδετερωθεί η ζημία που προκαλείται στη τοπική και γενικότερα, την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Το σύνηθες είναι οι κινεζικές εταιρείες να πουλάνε διάφορα εμπορεύματα κάτω του κόστους στην ΕΕ και φυσικά με κινέζο «εξαγωγέα-πωλητή» από τη χώρα αποστολής, αλλά και πολλές φορές κινέζο «εισαγωγέα-αγοραστή» στη χώρα παραλαβής. Δηλαδή, «Κινέζος κερνάει, Κινέζος πίνει». Πολλές φορές οι εξαγωγές γίνονται από κινεζικό e shop απευθείας στον Ευρωπαίο καταναλωτή b2c, χωρίς δασμούς, με μόνο 2€ για είδη αξίας μέχρι 150€.

Η ΕΕ για να αντιμετωπίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό μπορεί να επιβάλει αντιντάμπινγκ δασμό και να αποκαταστήσει τον υγιή ανταγωνισμό. Οι αντισταθμιστικοί δασμοί «countervailing duties» επιβάλλονται όταν διαπιστώνεται ότι τα εισαγόμενα προϊόντα έχουν επωφεληθεί από κρατικές επιδοτήσεις στη χώρα προέλευσης, με αποτέλεσμα να πωλούνται σε τεχνητά χαμηλές τιμές. Ο στόχος είναι να αντισταθμιστεί το πλεονέκτημα που αποκτά η ξένη εταιρεία μέσω της επιδότησης και να προστατευθεί η εγχώρια παραγωγή, βιοτεχνία και βιομηχανία. Για παράδειγμα εάν μια κυβέρνηση χρηματοδοτεί την παραγωγή ηλεκτρικών ποδηλάτων, και αυτά εισάγονται στην ΕΕ σε χαμηλές τιμές, η ΕΕ μπορεί να επιβάλει αντισταθμιστικούς δασμούς για να εξισορροπήσει την επίδραση της επιδότησης. Πόσο μάλλον όταν οι συμβατικοί δασμοί ποικίλουν ανάλογα την περιγραφή του ποδηλάτου στη φορτωτική και την δασμολογική κλάση, που ξεκινά από το 6% της αξίας για τα απλά ποδήλατα και φτάνει σχεδόν το 80% για τα ηλεκτρικά. Οι δασμοί αντιντάμπιγκ για τις εισαγωγές ποδηλάτων από την Κίνα και άλλες χώρες φθάνουν έως και το +48,5%.

Συγκεκριμένα, από το 2019 στα κινεζικά ηλεκτρικά ποδήλατα που εισάγονται στην ΕΕ επιβάλλονται δασμοί, ώστε να προστατευθούν περίπου 800 μικρομεσαίοι Ευρωπαίοι κατασκευαστές. Έτσι επιδιώκεται ο μετριασμός των εισαγωγών φθηνών προϊόντων, η Κομισιόν είχε προτείνει και εγκρίθηκε από τα κράτη-μέλη, την επιβολή δασμών στα ηλεκτρικά ποδήλατα, που κυμαίνονται μεταξύ 18,8% και 79,3%. Οι Ευρωπαίοι αφού αρχικά άφησαν σχεδόν ελεύθερες τις εισαγωγές e-bikes, πλέον τις αντιμετωπίζουν ως απειλή στις πωλήσεις των ευρωπαϊκών εταιρειών του ίδιου κλάδου. Στη ζυγαριά της ΕΕ τα κινεζικά ποδήλατα και πατίνια, παρότι προσφέρουν οικολογική εναλλακτική λύση στον τρόπο μετακίνησης, προκαλούν «υλικές ζημίες» στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά σε σχετική έκθεση της Κομισιόν. Οι εξαγωγές των κινεζικών ηλεκτρικών ποδηλάτων και πατινιών τα τελευταία χρόνια τριπλασιάστηκαν με το μερίδιο τους να αυξάνεται στην ευρωπαϊκή αγορά 35% ετησίως και τη μέση τιμή να μειώνεται δραστικά, αφού οι Κινέζοι παραγωγοί αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες φοροαπαλλαγής, διότι η παραγωγή αλουμινίου στη Κίνα είναι επιδοτούμενη, σύμφωνα με την ίδια έκθεση της Κομισιόν.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) από το 2024, είχε κοινοποιήσει πληροφοριακό δελτίο στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, για πιθανή πανευρωπαϊκή απάτη, που αφορούσε εισαγωγή ηλεκτρικών ποδηλάτων χωρίς την καταβολή συμβατικών δασμών και ΦΠΑ, καθώς και για διαφυγή δασμών, λόγω υποτιμολόγησης. Ακολούθως, η OLAF σε συνεννόηση με την Γενική Διεύθυνση Τελωνείων της ΑΑΔΕ παρακολουθούσε τις εισαγωγές - πωλήσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο που είναι ύποπτες για απάτη. Οι αρχές άρχισαν να εντοπίζουν τις αποθήκες που αποθηκεύονται και τα κέντρα πλήρους εκτέλεσης προώθησης των αγαθών που είχαν εισαχθεί παράνομα χωρίς να έχουν καταβάλει τους σωστούς εισαγωγικούς δασμούς στις πύλες εισόδου. Σημαντικό είναι πως άρχισαν να ελέγχονται οι ηλεκτρονικές πωλήσεις και αγορές που αποστέλλονται διάφορα αγαθά, είτε ως «used», είτε ως «gift» στους τελικούς καταναλωτές.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, σύμφωνα με το Ελληνικό Γραφείο Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, Βουλγαρικές εταιρείες εισήγαγαν ηλεκτρικά οχήματα ηλεκτροκινητικότητας στην ΕΕ από την Κίνα, μέσω του Λιμένος του Πειραιά, με αποτέλεσμα την απώλεια δασμοφορολογικών επιβαρύνσεων λόγω υποτιμολόγησης και απόκρυψης εμπορευμάτων. Η οργάνωση της απάτης των e bikes είχε συστήσει εταιρείες-βιτρίνες με ελληνικά ΑΦΜ και έτρεχαν όλες τις διαδικασίες εκτελωνισμού και διακίνησης των προϊόντων. Επίσης μέλη του κυκλώματος είναι σίγουρα οι κινεζικές εταιρείες, που έστελναν εξαρχής τα προϊόντα με ανακριβή και πλαστά πιστοποιητικά, δηλώνοντας άλλο εμπόρευμα από το πραγματικό, ενώ λογικά θα υπάρχουν αρκετοί ακόμη συνεργάτες και στη Βουλγαρία, αλλά και στις άλλες 5 χώρες υποδοχής των προϊόντων στην Ε.Ε. όπου διενεργούνται ανάλογες έρευνες. Θα πρέπει να δούμε και τα αποτελέσματα των ερευνών στα τελωνεία των λιμανιών στην Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο και Βουλγαρία.

Οι δασμοί πρέπει ακολουθούν τη γενικότερη κατεύθυνση μέτρων που επιβάλει η ΕΕ για όλη τη σειρά των «φθηνών» κινεζικών προϊόντων, που εισάγονται στις ευρωπαϊκές χώρες, με τη προϋπόθεση όμως ότι δηλώνονται σωστά τα προϊόντα που περιγράφονται ως περιεχόμενο των κοντέινερ. Τα μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται για τη προστασία της εγχώριας βιομηχανίας από αθέμιτο ανταγωνισμό, τη διατήρηση θέσεων εργασίας και παραγωγικής δραστηριότητας, αλλά και τη διασφάλιση θεμιτών εμπορικών πρακτικών, σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Τα μέτρα τα επιβάλλει και τα εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την έρευνα και την επιβολή των μέτρων διενεργεί η OLAF, σε συνεργασία με τους εθνικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και φορείς. Σε διεθνές επίπεδο, η διαδικασία βασίζεται σε κανόνες του ΠΟΕ, που πολλοί επικαλούνται τελευταία, αλλά όπως και όποτε τους συμφέρει για άλλους διαφορετικούς και ιδιοτελείς λόγους. Σίγουρα το λιμάνι του Πειραιά, ως μια από τις βασικές πύλες εισόδου των Ασιατικών προϊόντων στην Ευρώπη θα πρέπει σε συνεργασία με τις Ελληνικές Αρχές να εντείνει τα μέτρα ελέγχου, ώστε να προστατεύσει την υγιή επιχειρηματικότητα, τη νομιμότητα εισαγωγών και εξαγωγών, τα συνεπή γραφεία εκτελωνιστών, των θαλάσσιων και οδικών μεταφορών, αλλά και κάθε υπεύθυνο δημόσιο λειτουργό, από τις τελωνειακές απάτες, που τελικά μας στοιχίζουν πολύ ακριβά.