Συνεχή προσπάθεια να ισορροπήσει ανάμεσα στις αυξανόμενες ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και ειδικά των ευάλωτων ομάδων, που πλήττονται από την συνεχιζόμενη ακρίβεια στα τρόφιμα και την επιτακτική ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, καταβάλλει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Αυτό που ονομάζεται «καθημερινότητα» και για την οποία γίνεται πολύς λόγος, είναι η αιτία που και φέτος τα βλέμματα θα είναι στραμμένα στις πρωθυπουργικές εξαγγελίες στην φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Αλλά κάπου εδώ, οφείλουμε να αποσαφηνίσουμε τι εννοούμε «καθημερινότητα» και πώς αυτή προσδιορίζεται, ή μάλλον, ποιες είναι εκείνες οι παράμετροι που την προσδιορίζουν. Και είναι γνωστό, ότι η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θα συνεχίσει στην ίδια γραμμή συνδυάζοντας πάντοτε την κοινωνική ευαισθησία και την δημοσιονομική σταθερότητα «διαπλέοντας» ένα εξαιρετικά τρικυμιώδες «οικονομικό πέλαγος», εξ αιτίας της γεωπολιτικής αστάθειας στην εγγύς ανατολή και όχι μόνο.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς μόλις στην αρχή της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα, είχε προτείνει την λήψη μέτρων με τον προσδιορισμό ενός πλαφόν, που θα απέτρεπε τις απότομες και προς τα επάνω, όπως και συνέβη, μεταβολές των τιμών διαμετακόμισης, που προσδιορίζουν τόσο το κόστος των εισαγόμενων πρώτων υλών, όσο και των τιμών των εισαγόμενων αγαθών. Δυστυχώς, οι εξελίξεις από τότε διαμόρφωσαν τις τιμές σε υψηλότερα του φυσιολογικού επίπεδα, γεγονός που επιδεινώθηκε με την απόφαση των ναυτιλιακών εταιριών διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων να διαπλέουν την Αφρική, για να φτάσουν στην Ευρώπη αγαθά και πρώτες ύλες από την Ασία. Σήμερα αυτές οι εταιρίες έχουν επιβάλει αυξήσεις FAK και PSS, καθώς το ευρωπαϊκό, και όχι μόνο, εμπόριο έχει «αποδεχθεί» την κατάσταση, που έχουν επιβάλει οι Χούθι με τις συνεχείς επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, αλλά και τους κινδύνους που συνεπάγεται η ευρύτερη κρίση στην εγγύς μέση ανατολή. Μάλιστα, οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρίες διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων έχουν ήδη από τις αρχές του προηγούμενου μήνα στείλει ενημερωτικά στους πελάτες τους, για τις επικείμενες αυξήσεις, με την επισήμανση «μέχρι νεωτέρας» να μην αφήνει περιθώρια παρανοήσεων για τον χρονικό ορίζοντα των επιπρόσθετων επιβαρύνσεων. Την ίδια στιγμή η επαπειλούμενη γενίκευση της σύγκρουσης Ισραήλ με το Ιράν και τους ένθεν κακείθεν συμμάχους οδήγησε για μία ακόμη φορά το ενεργειακό σε κρίση, η οποία υπενθυμίζω, σοβεί από της ενάρξεως των αψιμαχιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. 

Η ταύτιση του πετρελαίου με τη περιοχή της Μ. Ανατολής, οφείλεται στο γεγονός, ότι εκεί παράγεται το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς. Εάν μάλιστα υπάρξει σοβαρή κλιμάκωση στην περιοχή, τότε οι τιμές του Brent αναμένεται να κινηθούν σε υψηλά επίπεδα, χτυπώντας κόκκινο στον πληθωρισμό και πυροδοτώντας ένα νέο κύμα ακρίβειας στην ευρωπαϊκή αγορά. Η μεγαλύτερη ανησυχία πηγάζει από το ενδεχόμενο κλιμάκωσης των πολεμικών συγκρούσεων, όπως προανέφερα, με μια ευρύτερη εμπλοκή χωρών με το Ιράν. Αυτό εκτιμάται, ότι μπορεί να ασκήσει αρνητική επίδραση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, που συνδέονται κυρίως με την αύξηση της αβεβαιότητας μιας ακόμα πολεμικής σύρραξης. Πρόκειται για βασικούς παράγοντες, που θα επηρεάσουν τις επιλογές στις μεταφορές, καθώς και όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Αν «βάλουμε κάτω» όλους αυτούς τους παράγοντες των γεωπολιτικών εξελίξεων, καθίσταται εξόφθαλμα προφανές ότι, αυτό που προσδιορίζουμε «καθημερινότητα» και κόστος ζωής, όχι μόνο για τα ευαίσθητα κοινωνικά στρώματα, διαμορφώνεται σε ένα άλλο επίπεδο. Το ενεργειακό, είτε αυτό λέγεται πετρέλαιο, είτε φυσικό αέριο, επηρεάζει το κόστος παραγωγής, αλλά και τα μεταφορικά από την παραγωγή μέχρι και το ράφι, το κόστος της ηλεκτροπαραγωγής επηρεάζει επίσης τους οικογενειακούς προγραμματισμούς, όπως και αυτό καθ΄ αυτό το κόστος των προϊόντων της καθημερινής διαβίωσης.

 

 

Σε αυτό το σκηνικό, ο εμπορικός κόσμος της χώρας έχει δείξει αξιοσημείωτη αντοχή, αλλά και διάθεση να «απορροφήσει» μέρος από τους ισχυρούς κλυδωνισμούς, που προκαλούν στο οικονομικό πεδίο οι γεωπολιτικές εξελίξεις, σε μία προσπάθεια να συμβάλλει και αυτός στη διαμόρφωση μιας «ηπιότερης καθημερινότητας» για τον πολίτη. Ωστόσο, αυτός ο κόσμος, απαιτεί την προσοχή του οικονομικού επιτελείου, ώστε να διαμορφώνεται «στην διαδρομή του χρόνου» μια ευέλικτη και λελογισμένη πολιτική στήριξης των επιχειρήσεων, για να αποφευχθούν καταστάσεις που θα δημιουργούσαν αλυσιδωτές αντιδράσεις, οι οποίες και θα είχαν δυσάρεστο αντίκτυπο σε μία εξελισσόμενη προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας. 

Σε αυτό το «σκηνικό» βασική προτεραιότητα είναι η συμβολή σε ένα παραγωγικό μοντέλο της χώρας, με βιώσιμες και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις. Προς τούτο, το Ε.Β.Ε.Π. έχει υποβάλλει στο υπουργείο Ανάπτυξης εκτενές υπόμνημα, το οποίο εμπεριέχει 7 ενέργειες που αφορούν στο εμπόριο, στη ναυπηγική βιομηχανία και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες.  

Το ισχυρό χαρτί της βιομηχανικής ανασυγκρότησης της χώρας μας και η ενίσχυση του ρόλου της βιομηχανίας στην ελληνική οικονομία είναι η αναβίωση της ναυπηγικής βιομηχανίας, η οποία επέστρεψε δυναμικά με την επιτυχημένη επανεκκίνηση του Νεωρίου, της Ελευσίνας και του Σκαραμαγκά. Πλέον, η Ελλάδα, επανατοποθετήθηκε ανταγωνιστικά στη διεθνή ναυτιλιακή αγορά, μέσω των ναυπηγείων της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία μας. Η «καθημερινότητα» απαιτεί πολυεπίπεδες δράσεις και συνεχή εγρήγορση, αλλά και άριστη ισορροπία στο «τεντωμένο σχοινί» των γεωπολιτικών εξελίξεων.