Με τον φορολογικό ανασχηματισμό συντελεστών, που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό για το 2026, ενισχύεται και ουσιαστικά η μεσαία τάξη. Ποιοι είναι οι περισσότερο και οι λιγότερο ωφελούμενοι εξαρτάται από το πόσοι πληρώνουν φόρους, αφού το 20% των φορολογουμένων πληρώνει ετησίως το 80% των φόρων. Είναι θετικό ότι, μειώνονται οριζόντια όλοι οι φορολογικοί συντελεστές, για εισοδήματα από 10.000 έως 40.000 ευρώ, σε κάθε κλιμάκιο, δύο ποσοστιαίες μονάδες χωρίς τέκνα και συν δύο μονάδες για κάθε παιδί. Ενώ εισάγεται νέος μειωμένος συντελεστής 39%, δηλαδή 5 μονάδες χαμηλότερος από τον σημερινό, για εισοδήματα από 40.000 ευρώ έως 60.000 ευρώ. Με αυτό τον τρόπο διορθώνεται μια στρέβλωση του παρελθόντος, καθώς με τα ενδιάμεσα κλιμάκια μέχρι τον ανώτατο συντελεστή, το αποτέλεσμα ήταν να αδικούνται πολλοί που εργάζονται σκληρά και παράγουν.

Η ερώτηση, ποια είναι τελικά η μεσαία τάξη στη χώρα μας, είναι αυτή που σήμερα χρήζει απάντησης, γιατί στην Ελλάδα ο όρος «μεσαία εισοδήματα» χρησιμοποιείται συχνά στη δημόσια συζήτηση, αλλά δεν έχει έναν απολύτως ξεκάθαρο και ομοιόμορφο ορισμό. Στην πράξη, βεβαίως, μπορούμε να τη δούμε από τρεις οπτικές, την  στατιστική, κοινωνιολογική και οικονομική. Ξεκινώντας από τον οικονομικό ορισμό, η μεσαία τάξη συνδέεται, κυρίως, με το εισόδημα σε σχέση με τον μέσο ατομικό μισθό, ή το συνολικό οικογενειακό εισόδημα. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ και την Eurostat, η μεσαία τάξη δεν έχει το ίδιο μέγεθος και δύναμη σε όλες τις χώρες και γι’αυτό σε ευρεία κλίμακα θεωρούνται τα νοικοκυριά, που έχουν ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα μεταξύ 75% και 200% του μέσου εισοδήματος της χώρας.

Στην Ελλάδα το μέσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα το 2024 κυμαινόταν μεταξύ 11.000–12.000 ευρώ ετησίως ανά άτομο και το κατώφλι της μεσαίας τάξης ήταν περίπου τα 10.000 ευρώ, ενώ το ανώτερο όριο ήταν μεταξύ 22.000–24.000 ευρώ ανά άτομο ετησίως. Αυτή η εισοδηματική κλίμακα για μια τετραμελή οικογένεια αντιστοιχεί σε καθαρό ετήσιο εισόδημα από 24.000 έως 60.000 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι, οι ενήλικες που εργάζονται αμείβονται με 2.000–5.000 ευρώ τον μήνα. Η μεσαία τάξη δεν είναι ασφαλώς μόνο θέμα εισοδήματος, αλλά και βιοτικού επιπέδου, επαγγέλματος και μόρφωσης. Παραδοσιακά στη χώρα μας η μεσαία τάξη περιλαμβάνει τους ελεύθερους  επαγγελματίες, μικρομεσαίους επιχειρηματίες, αυτοαπασχολούμενους, δημόσιους υπαλλήλους, στελέχη του ιδιωτικού τομέα και επιστήμονες, όπως γιατρούς, δικηγόρους και μηχανικούς. Επίσης, στη μεσαία τάξη συγκαταλέγονται τα νοικοκυριά που διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία, αυτοκίνητο και μπορούν να καλύψουν βασικές και καταναλωτικές τους ανάγκες.

Στη πολιτική προσέγγιση του όρου, η μεσαία τάξη θεωρείται σημείο αναφοράς της κοινωνίας και της οικονομίας, γιατί στηρίζει την κατανάλωση, τη φορολογία και την κοινωνική σταθερότητα. Στην Ελλάδα, μετά την κρίση 2009-2019, η μεσαία τάξη συρρικνώθηκε λόγω μείωσης εισοδημάτων, υψηλής φορολογίας και αύξησης ανισοτήτων. Οι εξαγγελίες στη ΔΕΘ για «ενίσχυση της μεσαίας τάξης» αφορούν στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, τη σταθερή απασχόληση και τη καλύτερη πρόσβαση σε εκπαίδευση και υγεία. Στη κατανομή των νοικοκυριών στην Ελλάδα, στη χαμηλή τάξη βρίσκεται περίπου το 35%, στη μεσαία τάξη περίπου το 50% και την υψηλή περίπου το 15%. Συγκριτικά με την Ελλάδα, στις χώρες της Ευρωζώνης ο μέσος όρος της μεσαίας τάξης το 2025 βρίσκεται στο 60% και στις 27 χώρες της ΕΕ στο 58%. Σημειωτέον, πως στη Βόρεια Ευρώπη στη μεσαία τάξη είναι οι υψηλά αμειβόμενοι μισθωτοί και στελέχη εταιρειών με σταθερή μεσαία εισοδηματική βάση.

Σήμερα, δύσκολα ξεχωρίζει κανείς τη χαμηλή από τη μεσαία τάξη. Επίσης, πιστεύω πως σύμφωνα με τη φορολογική και τη καταναλωτική πίεση οι μικρομεσαίοι είναι υπερφορολογημένοι, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο ποσοστό του εισοδήματος τους να κατευθύνεται σε άμεσους και έμμεσους φόρους, περιορίζοντας την κατανάλωση. Σε πολλές χώρες της ΕΕ, πράγματι, υπάρχει υψηλή φορολογία, αλλά αντισταθμίζεται από ένα ισχυρό κράτος πρόνοιας στην υγεία, τη παιδεία και τις κοινωνικές παροχές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία η μεσαία τάξη και η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα είναι μικρότερη σε μέγεθος, φτωχότερη σε εισόδημα και με υψηλότερη φορολογική πίεση, σε σχέση με την Ευρωζώνη και την ΕΕ-27, απαντώντας έτσι στο ερώτημα, γιατί συνήθως χαρακτηρίζεται ως συρρικνωμένη η πρώτη και στριμωγμένη η δεύτερη. Σωστά λοιπόν, από το συνολικό δημοσιονομικό πακέτο που φτάνει τα 1,76 δις ευρώ, οι ελαφρύνσεις καλύπτουν το 80% της μεσαίας τάξης στη χώρα μας.