Οι προσδοκίες του εμπορικού κόσμου είναι πως η εορταστική περίοδος του 2024 θα κινηθεί καλύτερα από την αντίστοιχη περίοδο του 2023, ενώ τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν πως ο τζίρος του φετινού Δεκεμβρίου θα κινηθεί ανοδικά και θα ξεπεράσει τα περυσινά επίπεδα των 4 δις ευρώ. Είναι σαφές ότι η αγορά θα «ζεσταθεί» μετά τις 20 Δεκεμβρίου με την καταβολή του δώρου Χριστουγέννων, αλλά και με το επιπρόσθετο βοήθημα που η κυβέρνηση θα δώσει σε συνταξιούχους και νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες. Το ποσό άνω του 1 δις ευρώ που καταβλήθηκε πέρυσι από τον ιδιωτικό τομέα στους εργαζόμενους, ως 14ος μισθός, αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά φέτος από την μείωση της ανεργίας στο 9% και την αύξηση των μισθών κατά τουλάχιστον 6,4%. Αναμένουμε λοιπόν το διαθέσιμο εισόδημα να μπορέσει να καλύψει σε μεγάλο βαθμό τις οικογενειακές και κοινωνικές ανάγκες των εορτών, ενισχύοντας εξίσου ουσιαστικά την καταναλωτική δαπάνη τις τελευταίες εργάσιμες μέρες της χρονιάς, ώστε να κλείσουμε με θετικό πρόσημο το ταμείο του 2024.

Οι πληθωριστικές πιέσεις, πάντως, συνεχίζονται και αρκετές μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου θα δεχθούν και φέτος τις επιπτώσεις κατά την διάρκεια της εορταστικής περιόδου. Στα ευρήματα της έρευνας των πληρωμών και αγορών αποτυπώνεται η σημαντική επίδραση του πληθωρισμού στη συμπεριφορά των καταναλωτών, με 8/10 των Ελλήνων καταναλωτών να επηρεάζεται από την ακρίβεια, ξεπερνώντας το 7/10 του μέσου όρου σε ευρωπαικό επίπεδο. Η μελέτη της ΕΥ Future consumer Index σημειώνει ότι 6/10 των Ελλήνων αναζητά οικονομικά προϊόντα δίνοντας πρωταρχική σημασία στη τιμή. Καθώς λοιπόν είμαστε στην «καρδιά» της εορταστικής περιόδου των Χριστουγέννων, είναι χαρακτηριστικό ότι 5/10 των Ελλήνων καταναλωτών δυσκολεύεται να αποφασίσει ποια προϊόντα θα κρατήσει και ποια θα αφαιρέσει από τις παραδοσιακές αγορές, ενώ 6/10 έχουν πρόθεση να δώσουν προτεραιότητα στις οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις με 2/10 να δηλώνουν πως θα ξοδέψουν περισσότερα και 3/10 πως θα ξοδέψουν λιγότερα συγκριτικά με προηγούμενες χρονιές.

Ο πληθωρισμός μπορεί να παρουσίασε κάμψη τον Νοέμβριο στο 3%, αλλά η ακρίβεια στα τρόφιμα έχει παγιωθεί, παρά την συγκράτηση των αυξήσεων. Τρόφιμα και στέγη επιβαρύνουν τα νοικοκυριά, ενώ οι επιχειρήσεις πλήττονται από τα κόστη τω πρώτων υλών και τα μεταφορικά. Καθίσταται σαφές λοιπόν ότι όταν νοικοκυριά και επιχειρήσεις προσπαθούν οχι μόνο να ανταπεξέλθουν στις συνήθεις ανελαστικές δαπάνες, αλλά και από τους κλυδωνισμούς του πληθωρισμού. Μακάρι, το επίτευγμα της μείωσης του τιμάριθμου να συνεχιστεί σε συνδυασμό με το εγχείρημα των «γιορτινών καλαθιών», των μόνιμων αυξήσεων και των έκτακτων επιδομάτων, ανακουφίζοντας τους καταναλωτές και τονώνοντας την αγορά. Το «καλάθι του νοικοκυριού» που ενισχύθηκε τον Δεκέμβριο με το «καλάθι Χριστουγέννων» και το «καλάθι του Αη Βασίλη» φαίνεται να έχει πυροδοτήσει ένα ιδιότυπο ανταγωνισμό σταθεροποιώντας τις τιμές σε πολλά προϊόντα στις αλυσίδες των σούπερ μάρκετ. Όσον αφορά τα «όπλα» για τον περιορισμό των αυξήσεων με όσα ακούσαμε στον προϋπολογισμό του 2025 και το πλέγμα των παρεμβάσεων της Κυβέρνησης με μόνιμα μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος από το νέο έτος, αναμένεται να βελτιώσουν την ψυχολογία των καταναλωτών κατά την διάρκεια των εορτών. 

Οι αρχικές εκτιμήσεις δείχνουν πως οι καταναλωτές μεσοσταθμικά θα ξοδέψουν φέτος περισσοτέρα από τα 174 ευρώ κατά κεφαλήν του 2023 και από τα 146 ευρώ του 2022, δεδομένου πως και το χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα είναι ακριβότερο κατά περίπου 6% και θα κυμανθεί στα 156 ευρώ για μια τετραμελή οικογένεια από τα 147 ευρώ πέρυσι. Επίσης τα στοιχεία που προκύπτουν από την μελέτη καταγραφής των καταναλωτικών τάσεων στο λιανεμπόριο επιβεβαιώνουν πως η αύξηση αυτή αποδίδεται τόσο στις πληθωριστικές πιέσεις στο 3% που καταγράφουν οι τιμές, όσο και στην αύξηση που καταγράφει το μέσο εισόδημα των καταναλωτών. Η πρόθεση των αγορών στην εορταστική αγορά συνδέεται και με την ηλικία των καταναλωτών αφού μεταξύ 18-29 ετών δηλώνουν πως αγορές θα κάνουν αγορές 7/10 και μάλιστα 3/10 σε επώνυμα προϊόντα. Αντίστοιχα στις ηλικίες 50-64 ετών, 5/10 θα κάνουν αγορές με γνώμονα την τιμή και 4/10 είναι σκεπτικοί με την οικονομική τους δυνατότητα. Ως προς τον διαχωρισμό του οικογενειακού προϋπολογισμού για τις δαπάνες στις εορτές, σχετική μελέτη υπογραμμίζει ότι το 39% των καταναλωτών σκοπεύει να δαπανήσει τα περισσότερα χρήματα για δώρα και το 33% σε φαγητό. Όσον αφορά τις προσωπικές αγορές ενόψει των εορτών, το 44% των Ελλήνων σκοπεύει να αγοράσει προϊόντα μόδας και ομορφιάς, ενώ από αυτούς το 47% εστιάζει σε ένδυση-υπόδηση και το 34% σε καλλυντικά.

Η φετινή εορταστική περίοδος ξεκίνησε ικανοποιητικά, αλλά το πενθήμερο 20-24 Δεκεμβρίου θα είναι καθοριστικό για τους εμπόρους λιανικής, που επιθυμούν υψηλότερο τζίρο από πέρυσι, ενώ εύλογα οι καταναλωτές αναζητούν προσιτές τιμές. Μακάρι στην ελληνική αγορά να συνδυαστούν και φέτος, τόσο η καλή αρχή της εμπορικής κίνησης από τις «Black Friday» προσφορές, με ανάλογη συνέχεια στις γιορτές έως και τις χειμερινές εκπτώσεις. Με τη σκέψη στις πληθωριστικές δυσκολίες που δημιουργούν ένα αβέβαιο οικονομικό σκηνικό, η διατήρηση σταθερών τιμών στο λιανεμπόριο είναι προς το συμφέρον όλων μας. Τα στοιχεία της λιανικής από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα δείχνουν μια «πληθωριστική» μεν, αλλά ενθαρρυντική δε, αύξηση του τζίρου κατά τουλάχιστον 3% η οποία σε μια περίοδο παρατεταμένης ακρίβειας είναι ικανοποιητική. Ο εμπορικός κόσμος της χώρας ευελπιστεί ότι η φετινή εορταστική περίοδος μπορεί να συμπληρώσει σε αγοραστική κίνηση και τζίρο, τους στόχους της φετινής χρονιάς. Παρά το γεγονός ότι το διάστημα μέχρι τέλος του έτους είναι πλέον μικρό, η ένταση της αγοραστικής κίνησης των εορτών πιστεύουμε να είναι ικανή, ώστε να ικανοποιήσει εκτός από τους μεγάλους και τους μικρούς της αγοράς. Ο Δεκέμβριος είναι παραδοσιακά ο καλύτερος μήνας για την αγορά και η «κορωνίδα» της ετήσιας κατανάλωσης, εύλογα λοιπόν κάθε χρόνο δημιουργεί γιορτινές προσδοκίες. Καλά Χριστούγεννα!