Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας διακρίνονται σε εθνικές, γενικές, που αφορούν τους εργαζόμενους όλης της χώρας, τις κλαδικές, που αφορούν τους εργαζόμενους περισσότερων ομοειδών, ή συναφών επιχειρήσεων ορισμένης περιφέρειας, τις επιχειρησιακές που αφορούν τους εργαζόμενους μιας επιχείρησης, τις εθνικές και τοπικές ομοιοεπαγγελματικές, που αφορούν τους εργαζόμενους ορισμένου επαγγέλματος και συναφών προς το επάγγελμα ειδικοτήτων όλης της χώρας, ή  συγκεκριμένης περιφέρειας. Οι κλαδικές, επιχειρησιακές και ομοιοεπαγγελματικές συλλογικές συμβάσεις δεν επιτρέπεται να περιέχουν όρους εργασίας, δυσμενέστερους για τους εργαζόμενους από τους όρους εργασίας των εθνικών γενικών συλλογικών συμβάσεων.

Η κοινωνική συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, που υπεγράφη μεταξύ της κυβέρνησης και των εθνικών κοινωνικών εταίρων για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και πραγματοποιήθηκε μετά από διαβουλεύσεις επτά μηνών, είναι πράγματι μια πρωτόγνωρη συμφωνία, αφού δεν είχε υπογραφεί κάτι ανάλογο ποτέ στο παρελθόν, ακόμα και στην προ μνημονίων εποχή. Η πρωτοβουλία και επιμονή της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκης Κεραμέως, για κοινωνικό διάλογο απέδωσε καρπούς, αφού χτίζεται ένα πλαίσιο συνεργασίας, που εδραιώνει μια νέα ευοίωνη περίοδο με σημαντικά οφέλη για εργοδότες και εργαζόμενους.

Το περιεχόμενο της κοινωνικής συμφωνίας, περιστρέφεται σε τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος άξονας αφορά τη διευκόλυνση στην επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ώστε πολλοί περισσότεροι εργαζόμενοι να προστατεύονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Δηλαδή στη κατεύθυνση αυτή, μειώνεται το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης από 50% σε 40%, δημιουργείται νέα δυνατότητα για την επέκταση ΣΣΕ, καθώς το ποσοτικό κριτήριο δεν θα εξετάζεται καθόλου, όταν την συνυπογράφουν εθνικοί κοινωνικοί εταίροι και δίνεται η δυνατότητα να μπορεί η ΓΣΕΕ να συνυπογράφει κλαδικές συμβάσεις επικουρικά, εφόσον προσκληθεί, ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.

Ο δεύτερος άξονας αφορά στην πλήρη προστασία των εργαζομένων, μετά τη λήξη των ΣΣΕ. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται η σταθερότητα και η ασφάλεια του εργασιακού περιβάλλοντος, αφού διατηρούνται στο ακέραιο τα δικαιώματα των εργαζομένων, μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής, ή ατομικής σύμβασης εργασίας. Αρχικά, δίνεται μια παράταση τριών μηνών στην ισχύ της και μετά την παρέλευση αυτού του χρόνου, εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ, μέχρι τη σύναψη νέας. Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια, που ισχύει από το 2012 και επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας, ενώ καλύπτονται από την ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράταση της.

Ο τρίτος άξονας αφορά στην επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Θεσπίζονται καλύτερες και ταχύτερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μέσω του Ο.ΜΕ.Δ. Η κοινωνική συμφωνία ορθά προβλέπει μηχανισμό προελέγχου των προϋποθέσεων, για μονομερή προσφυγή στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον Ο.ΜΕ.Δ.. Επίσης, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας του Ο.ΜΕ.Δ για τη γρηγορότερη επίλυση διαφορών, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης. Επίσης, προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών για εγγραφή στα μητρώα ελεύθερων οργανώσεων, ώστε να ενισχυθεί η εγγραφή σε αυτά και, κατά συνέπεια, η δυνατότητα επέκτασης ΣΣΕ.

Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός πως, οι δηλώσεις όλων των κοινωνικών εταίρων εκφράζουν ικανοποίηση για την συμφωνία, ενώ ταυτόχρονα επιδεικνύουν συνεργασία μεταξύ τους και με το Υπουργείο, διασφαλίζουν ένα ασφαλέστερο εργασιακό περιβάλλον, διατηρούν και δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν το εισόδημα των εργαζομένων, με αύξηση των μισθών και συμβάλλουν στη δημιουργία ενός οδικού χάρτη για την επέκταση και ενίσχυση των ΣΣΕ. Το εργασιακό περιβάλλον στην Ελλάδα θεωρώ πως, αφού σταθεροποιήθηκε, βελτιώνεται, ενισχύεται και ασφαλίζεται με αξιοπρεπείς και δίκαιους εργασιακούς όρους. Οι εργασιακές συμφωνίες πρέπει να ικανοποιούν εργοδότες και εργαζόμενους, ενώ το Υπουργείο Εργασίας οφείλει με κοινωνικό διάλογο να επιτρέπει να προσαρμόζονται και να επικαιροποιούνται στις ανάγκες των καιρών.